Bir Sevdadır Ulutepe
Ulutepe'nin Tarihi | Sülaleler | Evlenmelerimiz | Yemeklerimiz
Ocak Aileler | Seyirlik Oyunlar | Yöremize Özgü Kelimeler
Atasözleri ve Deyimler | Dualar ve Beddualar

GELENEKLERİMİZ, GÖRENEKLERİMİZ’den EVLENME 

            AĞIZ ARAMA: Evlenecek çağa gelmiş gencin ailesi tarafından; gelin adayı olarak seçilen kızın evine gönderilen aracının, bu evlilik hakkındaki kızın ailesinin düşüncesini öğrenme girişimidir.

            DÜNÜRLÜK: Ağız aramaya giden kişinin getirdiği olumlu haber üzerine ikinci aşama olan dünürlük safhası başlar. İki aile de kendilerine yakın buldukları eş dost ve akrabalarını davet ederek kız evinde toplanırlar. Yöremizde yaygın olan uygulamaya göre dünürlük için gelinen birinci gün söz kesilmez. İkinci gece Aynı kişiler kız evinde bir kez daha toplanır ve asıl konuya girilerek detaylar konuşulur, ama söz bu gece de kesilmez. Yani  yöre tabiriyle “ kahve içilmez”.

Üçüncü gece alınacak eşya ve takılar karara bağlanır, Allahın emri okunur, Kahveler içilir, damat tarafının hazırladığı yemekler yenir ve dünürlük biter.   

           NİŞAN     :  Kız ve erkek Ailelerinin belirlediği tarihte,davul zurna ya da saz eşliğinde yapılan merasimdir. Bir gün süren bu merasimde, akşam saatlerinde damat adayının ailesi tarafından gelin adayına alınan elbise ve hediyeler, damat tarafında pişirilen yemeklerle birlikte kız evine davul zurna ve ya saz eşliğinde götürülmesi ile biter. Yöre tabiriyle yemeklerin ve hediyelerin götürülme işine        

“ Kazanlar gidiyor “ denir.

          DÜĞÜN           : Düğün merasimlerinin yöremizde apayrı bir yeri vardır. Yardımlaşmanın  üst düzeye çıktığı günlerdir düğün günleri.

          DANIŞIK EKMEĞİ : Düğün başlamadan bir gün önce damadın ailesi tarafından Köyün ileri gelenlerine verilen yemektir. Yemekte düğün ile ilgili hazırlıklar konuşulur, çevre köylerden gelecek misafirlerin ağırlanması, bu misafirleri hangi ailelerin konuk edeceği kararlaştırılır.

          DÜĞÜNDE BİRİNCİ GÜN: Damadın evine bayrak asılarak düğüne başlanır. Davul zurna ya da saz eşliğinde ev ev dolaşılarak komşular düğün kahvesi içmeye davet edilir. Davete katılan aileler evlerinden düğün evine giderken “bulgur, nohut, fasulye,un” gibi tabaklar dolusu hediyelerle gider. Hanımların bu hediyelerine karşılık düğün evinde onlara arasına pekmez konmuş yufka ikram edilir. Kahve içmeye davet edilen erkekler ise çalgıcılara ( davul zurna ve ya saz ) bahşiş verip, düğün evinde kahvelerini içer kahveciye de bahşiş bıraktıktan sonra “Hayırlı olsun” dilekleri ile evden ayrılırlar.

           DÜĞÜNDE İKİNCİ GÜN: Bu gün damat yıkanma günüdür. Bir gün önceden tespit edilen gençler düğün evine, pişirilecek yemeklerde kullanılmak üzere dağa Odun kesmeye giderler. Bir başka grup ise bir sonraki gün pişirilecek olan düğün yemeğinin hazırlıklarına başlarlar Damat yıkanmaya gitmeden önce traş olur. Kız tarafının damat için hazırladığı bohça çalgıcılar eşliğinde alınarak damat tarafına getirilir. Belirlenen ( evinin dışında bir yer ) yerde yıkanan damat bir meydana oturtularak küçük bir töreleme ( takı ) merasimi yapılır. Düğüne davet edilen çevre köylerden misafirler gelmeye başlar. Misafirler Köy girişinde çalgıcılar eşliğinde karşılanarak düğün evine getirilirler.

            DÜĞÜNDE ÜÇÜNCÜ GÜN: Bu gün gelinin yıkanma günüdür. Yine kendi evinin dışında tespit edilen, ama damadın yıkandığı bölgenin tersi bir yerde yıkanmak için konvoy eşliğinde götürülen gelin damat tarafının gönderdiği elbiseleri giyer. Hem gelinin hem de damadın yıkandıktan sonra giyecekleri elbiseleri taşıyan kişi bu bohçaları başkasına kaptırmamalıdır. Çünkü kaptırır ise almak için bahşiş vermek zorunda kalacaktır. Yıkanmak üzere evden çıkan gelinin atına gelinden önce binen kardeşine düğün kâhyası bahşiş vermek zorundadır.

            Aynı gün “ kız güreşi “ denen güreş müsabakaları yapılır. Akşam düğün sahibi çevre köylerden gelen misafirleri konakladıkları evlerde ziyaret eder. Bu ziyaretlerde misafirlere yiyecek ve içecek şeyler bırakılır.

          YOZUCU: Geline kına yakılacağı akşam, damat evinden gelin evine, içinde çeşitli hediyeler ( genelde yiyecek, içecek ) bulunan bir paket ile yakalanmadan girmeye çalışan kişiye denir. Yakalanmadan kız evine girerse yozucu için övünç kaynağı olur. Yakalanırsa kız tarafının vereceği cezaya katlanmak zorundadır.

Bu cezalar; merdivene sarma, en ağır işleri yaptırma gibi çeşitlilik arz eder.

           KINA GECESİ: Damadın evinden bir tepsiye konulan kına, bol miktarda kuru yemiş ve damat tarafının geline aldığı takılarla beraber davul zurna eşliğinde konvoy halinde gelinin evine gidilir, kına yakılana kadar halaylar çekilir, gelinin kınasının yakılması ile kına gecesi son bulur.

          YİĞİT YOLU: Kına yakıldığı akşam damat tarafının gelinin oturduğu yöredeki gençlere verdiği bahşiştir. Bu bahşiş; ertesi gün gelin damat evine götürülürken gençlerin engel çıkarmasını engellemek için verilir.

          DÜĞÜNDE DÖRDÜNCÜ GÜN: Bu gün gelin çıkarma ( gelinin damat evine getirilmesi ) günüdür. Bayraktar bayrağıyla en önde, peşinde davul zurna ya da saz, peşlerinde kalabalık bir konvoy, en güzel kıyafetleri ile yenge binenler ( ata binen kadın ve ya kızlar)  eşliğinde gelinin evine gelinir. Duvağı bağlanan, elbisesini giyen gelinin beline kuşağı kardeşi bağlar. Bu sırada gelinin annesi ve yakınları kızlarından ayrılacak olmanın verdiği üzüntü ile türküler, maniler eşliğinde ağlarlar. Bu üzüntünün ne denli büyük olduğunu yöremizde söylenen şu veciz söz çok güzel açıklamaktadır. “ aslında dayanılacak iş değil ama, ben de annesini elden aldım.” Aynı zamanda gelinin babasının iç dünyasında kopan fırtınaları anlatan en güzel sözdür.

Gelin evden çıkacak iken dayısı tarafından kapı kilitlenir.

Düğün kâhyası “dayı yolu” denen bahşişi gelinin dayısına verir ve kapı açılır.

Gelinin bineceği at veya vasıtaya kardeşi ondan önce binerek o da bahşişini alır.

Gelinin peşinde çeyizini taşıyan atlar ya da araçlar da konvoya katılarak gelin evinden yola çıkılır. Düğün sahibi tarafından yenge binen kadınların süslenmiş atlarına gücü oranında hediyeler takılır, konvoyun önünde at koşturur, düğüne renk katarlar. Gelinin geçtiği yol üzerinde bekleyen çoban tarafından yola bir koç çıkarılır. Gelin bu koçu kendi gücü ile atın öbür tarafına atar ise koç gelinin olur. Atamaz ise çobana bahşiş verilerek razı edilir.

      Damadın kapısına gelen geline önceden hazırlanmış leblebi, elma gibi çeşitli yemişler atılır. Gelin eve girmeden küp kırılır. Kaynana ve Kayınpeder tarafından yine güçleri oranında geline çeşitli hediyeler verilir. Geline önceden hazırlanan şerbet içirilir. (Her şeyin tatlı olmasını sembolize eder.) Attan ve ya araçtan inen gelin evin eşiğini öperek içeri girer.

           DUVAK EKMEĞİ(YEMEĞİ): Damat evine gelen gelinin duvağını açmak için gelinin akrabalarının da katıldığı, damat evinde yenen yemektir. Yemekten sonra törenle duvak açılır.

          AT YATIŞLARI : Gelinin damadın evine gelmesinden sonra düğün alayı at yarışlarının yapılacağı yere yönelir. Davul zurnanın coşkulu müziği eşliğinde yapılan yarışlarda dereceye giren atlara ödül verilir.

           TAVUK YARIŞI: At yarışının hemen ardından aynı alanda, gençler arasında yapılan koşu ( atletizim ) yarışıdır. Ödül olarak birinci gelene tavuk verildiği için “tavuk yarışı” denir.

           BÜYÜK GÜREŞ: Gelinin damat evine inmesi (gelmesi)ile çevre köylerden gelen pehlivanların katıldığı güreşler yapılır. Dereceye girenlere ödül verilir.

           DÜĞÜN YEMEĞİ: Çevre köylerden gelen misafirlerin de katılımı ile düğün evinde geniş çaplı bir yemek verilir. Düğündeki esas töreleme ( takı merasimi ) bu yemekte yapılır.

           ÇEYİZ ASMA: Gelinin baba evinden koca evine götüreceği eşyaları sergilemesi işidir. Akraba ve komşular hediye ile çeyizi görmeye gelirler.                             

           ÇEYİZ YAZMA: Geline ait sergilenen eşyaların yakın akraba, eş-dost eşliğinde listeye yazılması törenidir. Yazma işleminin bitiminde kız tarafında hazırlanan yemekler yenir.